Stemfraude voorkomen

Stemfraude voorkom je met drie basisregels: elke stem wordt per e-mail bevestigd, dubbele stemmen vallen eruit en stemmen worden gecontroleerd voordat ze meetellen. Daarnaast helpt een duidelijk reglement, want dan weet iedereen wat wel en niet mag.

Wat er met elke stem gebeurt

Bij een publieksverkiezing met Vote Company doorloopt een stem dezelfde stappen:

• De stemmer kiest een favoriet en vult zijn gegevens in.
• De stemmer ontvangt een e-mail en bevestigt de stem. Pas dan telt die mee.
• Dubbele stemmen vallen eruit.
• Stemmen worden gecontroleerd, voordat ze meetellen voor een tussenstand of de uitslag.

Bij de Nederlandse Horeca Prijzen en de Dutch Fitness Awards werkt het zo. Een lid of gast die stemt, bevestigt de stem per e-mail. Pas na die bevestiging telt die mee, en de controle komt daar nog bij, voor elke stand en voor de uitslag.

Waarom we niet uitleggen hoe de controle werkt

Je leest hier bewust niet welke controles we precies uitvoeren. Wie weet waar we op letten, kan er zijn gedrag op aanpassen. Dat geldt ook voor jouw eigen communicatie. Zeg dat er gecontroleerd wordt, maar geef geen details. Dat is geen geheimzinnigheid, maar het beschermt de eerlijke deelnemers.

Wat jij zelf kunt doen

Software is de helft van het werk. De rest zit in de spelregels.

• Leg in je reglement vast hoe vaak iemand mag stemmen.
• Beschrijf wat er gebeurt bij overtreding, tot en met uitsluiting.
• Spreek af wie daarover beslist. Dat is iemand zonder belang bij de uitslag.
• Publiceer alleen gecontroleerde tussenstanden.
• Maak de uitslag pas bekend als de controle klaar is.
• Bewaar je besluiten, zodat je ze kunt uitleggen.

Vertel het je deelnemers

De meeste deelnemers doen het netjes, en juist zij willen weten dat de telling klopt. Leg daarom bij de start uit dat een stem pas telt na bevestiging en dat stemmen worden gecontroleerd. Dat voorkomt ook teleurstelling: wie stemmen ziet verdwijnen, begrijpt dan waarom een onbevestigde of dubbele stem niet meetelt.

Gebruik daarbij duidelijke taal naar stemmers. Vraag deelnemers om hun achterban te vertellen dat ze hun mail moeten checken. Zo blijven er minder onbevestigde stemmen liggen.

Wat als iemand twijfelt?

Krijg je een melding of klacht, neem die dan serieus. Reageer zakelijk, kijk ernaar en koppel het besluit terug aan de melder. Noem geen namen van anderen en ga niet in op de details van de controle. Wijs naar het reglement. Zo blijft de discussie bij de regels en niet bij de personen.

Eerlijk over wat kan

Geen enkele online verkiezing kan elke vorm van misbruik uitsluiten. Beloof dus geen absolute zekerheid. Beloof wel wat je echt doet: elke stem bevestigen, dubbele stemmen eruit halen en controleren voordat stemmen meetellen. Wil je ook de invloed van grote achterbannen beperken, lees dan het artikel over publiek en jury combineren.

Bekijk ook

• Nederlandse Horeca Prijzen
• Dutch Fitness Awards